Zamknij
Pod lokalnym postem ze zdjęciem młodej, świetnie wyglądającej kobiety wykonującej swoją codzienną pracę pojawiła się lawina wpisów, po przeczytaniu których człowiek ma ochotę odłożyć telefon i natychmiast przewietrzyć pokój.Dorośli mężczyźni urządzili sobie festiwal knajpianych docinków, wylewając sugestie o załatwianiu pozycji zawodowej przez łóżko i licytując się na coraz głupsze podteksty. Żaden z nich nie zadał sobie trudu, by sprawdzić,czym ta dziewczyna faktycznie się zajmuje, jakie ma wykształcenie i ile lat pracy włożyła w miejsce, w którym się znajduje. Wystarczyła ładna twarz, by w ułamku sekundy sprowadzić całe jej życie zawodowe do sypialni.
Każdego roku pod koniec października w polskim internecie odpala się ten sam, doskonale znany spektakl z cyklu: ratujmy dusze przed zgniłym Zachodem. Ostatnio mignęła mi na Instagramie rolka, na której dorosły facet otwiera drzwi dzieciakom przebranym za duszki, macha paluszkiem z pełnym wyższości „nu, nu, nu”, po czym z namaszczeniem wyciąga przed siebie Biblię niczym tarczę antyrakietową. Trudno o bardziej żenujący obrazek, bo zrobienie z siedmiolatka szukającego czekoladowego wafelka wysłannika sił ciemności wymaga naprawdę solidnej gimnastyki umysłowej i potężnego nadmiaru wolnego czasu.
Dzisiaj rano w przedszkolnej szatni spotkałam rodziców, których o tej porze nigdy tam nie widuję. Wpadliśmy w tym samym momencie, spóźnieni, lekko rozczochrani, w biegu ściągając dzieciakom buty i wymieniając to jedno, doskonale znane spojrzenie pod tytułem: „ty też?”. Nikt nie musiał pytać o powód, bo scenariusz znamy na pamięć. Jedni utknęli na rozkopanej Woli, drudzy próbowali ratować się ucieczką przez obwodnicę i trafili na kolejne zwężenie, a na deser na dojeździe pojawiła się zamiatarka, która z iście olimpijskim spokojem szorowała krawężnik z zawrotną prędkością trzech kilometrów na godzinę.
Czasem mam wrażenie, że w polskim biznesie łatwiej spotkać kogoś, kto wyrecytuje ci CAC, LTV i marżę z drugiego kwartału o trzeciej w nocy, niż człowieka potrafiącego normalnie pogadać przy kawie bez napinki i bez korpomowy. Oplatamy się systemami, automatyzacjami, mierzymy każdy krok klienta w lejku, a kiedy trzeba usiąść naprzeciwko żywej osoby i ustalić (niekoniecznie) trudne rzeczy, zaczyna się nerwowe drapanie po karku i chowanie za kolejnym slajdem w Canvie.
Gdy pod miejskimi szkołami zjawia się policja, a w tle padają słowa o nożach i zatrzymaniach nastolatków, naturalnym odruchem każdego myślącego człowieka powinien być chłód przerażenia oraz pytanie o to, w którym miejscu jako dorośli zawiedliśmy młodzież. Wystarczy jednak otworzyć sekcję komentarzy pod lokalnymi doniesieniami, by zderzyć się z kuriozalnym spektaklem. Zamiast refleksji wylewa się tam potok agresji, w którym dorośli ludzie, podpisujący się własnym imieniem i nazwiskiem, domagają się powrotu do przemocy fizycznej, krzycząc o „zerżnięciu dupy pasem”.
Wiecie, które pokolenie jest dzisiaj najbardziej nieznośne w codziennym pożyciu? Z racji tego, że większość osób czytających ten tekst mieści się pewnie w przedziale między 35 a 50 rokiem życia, palec odruchowo wędruje w stronę dwudziestoletnich Zetek, które w obiegowej opinii uchodzą za roszczeniowe, delikatne i uciekające z biura równo o szesnastej. To jednak wyjątkowo wygodna iluzja, pozwalająca zamieść pod dywan fakt, że prawdziwy kabaret funduje nam generacja trzydziesto- i czterdziestolatków, czyli dumni przedstawiciele pokolenia Y.
Syreny, Alert RCB, procedury w szkołach i kilkadziesiąt minut oczekiwania na odwołanie zagrożenia. Czwartkowy alarm w Mielcu stał się dla autorki punktem wyjścia do refleksji o lęku, kontroli i sposobach reagowania na sytuacje, których nie możemy przewidzieć. Bo spokój nie oznacza braku strachu ani braku emocji.
Mam alergię na lukier w sieci, zwłaszcza ten serwowany pod hasztagiem kobiecej mocy. Wystarczy rano przesunąć kilka kafelków na Instagramie, żeby utonąć w pastelowych planszach o wzajemnym trzymaniu się za ręce, bezwarunkowym wsparciu i sile, która rzekomo spływa na nas z samego faktu bycia kobietą. Brzmi to pięknie, wzruszająco i sprzedaje się znakomicie, dopóki człowiek nie wyjdzie z bańki mediów społecznościowych i nie zderzy się z realnym życiem na korytarzu, w firmowej kuchni czy na lokalnym evencie.
Nie jestem zagorzałą kibicką, nie znam na pamięć ligowych tabel ani nie analizuję po nocach zawiłości taktycznych. Cała ta refleksja dopadła mnie zupełnie przypadkowo, podczas zwykłej rozmowy przy rodzinnym stole, kiedy temat zszedł na reprezentację i po raz kolejny uderzyło mnie, jak błyskawicznie każdy staje się ekspertem z poziomu miękkiej kanapy. Z jaką bezwzględnością potrafimy oceniać ludzi, którzy całe życie podporządkowali wyczynowemu sportowi, jak łatwo przychodzi nam wydawanie wyroków i odbieranie im prawa do słabszego dnia.
Nie każda saga zostawia po sobie zapach. „Saga o ludziach ziemi” Anny Fryczkowskiej przywołuje świat wilgotnej ziemi, ciężkiej pracy, dawnych wierzeń i opowieści przekazywanych z pokolenia na pokolenie. To lektura, po której zostaje także tęsknota za światem, którego już nie znamy.
Wystarczy założyć konto, odpalić własny biznes, zacząć nagrywać rolki, wydać książkę albo po prostu wyjść przed szereg z odważnym projektem, by w ułamku sekundy zderzyć się ze zjawiskiem, które zna chyba każdy, kto spróbował zrobić w życiu coś więcej niż absolutne minimum. Nagle pod twoimi postami pojawiają się setki serduszek od ludzi z drugiego końca Polski, kompletnie obcy internauci piszą długie wiadomości z podziękowaniami, polecają twoją pracę dalej i bez wahania płacą za twoje usługi. Tymczasem w twoim własnym telefonie, wśród ludzi, z którymi piłeś kawę, chodziłeś do klasy w liceum albo mijałeś się na osiedlowym chodniku, zapada głucha, wręcz ogłuszająca cisza.
Co może połączyć ludzi, których dzielą całe epoki? W „Korowodzie” Jakub Małecki prowadzi czytelnika przez historie, w których jedno życie zahacza o następne. To książka o przypadku, pamięci, przemijaniu i tym, co zostawiamy po sobie. Nie tłumaczy wszystkiego do końca, pozwalając samemu dopowiedzieć znaczenie kolejnych spotkań i decyzji.
Wystarczy wyjść na osiedlowy chodnik, pójść do biura po weekendzie albo usiąść przy rodzinnym stole, by natychmiast zorientować się, że dla wielu ludzi cudza codzienność jest znacznie ciekawsza niż ich własna. Kto z kim się rozszedł, ile kto zarobił, na co wydał pieniądze, dlaczego zmienił pracę i jak w ogóle śmiał ubrać się w ten, a nie inny sposób. Cudze decyzje, potknięcia, a zwłaszcza sukcesy stają się darmowym paliwem towarzyskim, które roznosi się z prędkością błyskawicy w kuluarowych szeptach, telefonach puszczanych w rzekomym zaufaniu i z pozoru niewinnych ploteczkach przy kawie.
Internet zredukował psychologię do poziomu taniej obelgi, wlepiając łatkę „toksyka” każdemu, kto odważy się mieć gorszy dzień, postawić twardą granicę albo po prostu nas wkurzy. Uciekamy w wygodne etykiety z TikToka, bo łatwiej nazwać kogoś zaburzonym manipulatorem, niż przyjąć do wiadomości, że dwoje ludzi może do siebie fundamentalnie nie pasować, mieć odmienne wartości i wchodzić w naturalne spięcia.
Kiedy w miniony weekend spacerowało się alejkami mieleckich terenów rekreacyjnych, trudno było uciec od wrażenia, że miasto po prostu tętni życiem, a ludzie szczerze i bezpretensjonalnie czerpią radość ze wspólnego świętowania. Organizacyjnie całe przedsięwzięcie zostało przygotowane sprawnie i z głową, strefy gastronomiczne płynnie radziły sobie z napływem gości, służby dbały o bezpieczeństwo, a pod sceną gromadziły się wielopokoleniowe tłumy. Wystarczyło podejść do przypadkowych osób, wymienić kilka zdań z młodzieżą, rodzicami z wózkami czy seniorami odpoczywającymi na ławkach, by zobaczyć uśmiech, autentyczną ulgę po pracowitym tygodniu oraz usłyszeć proste, ciepłe słowa o tym, jak bardzo czerpią z tego swobodnego, integracyjnego klimatu.