"Internet widzi więcej niż zachód słońca" - felieton Ewy Ingram

Widzi nazwę hotelu odbitą w szybie, numer pokoju na karcie, szkolne logo na koszulce dziecka, wnętrze domu i informację, że właśnie przez dwa tygodnie nikogo w nim nie będzie. My widzimy wakacyjne zdjęcie. On dostaje fragment naszej codzienności, który można połączyć z dziesiątkami innych.

Zanim jednak zaczniemy pouczać rodziców i straszyć internetem, warto zapytać: po co właściwie publikujemy? Najprościej byłoby odpowiedzieć: z próżności. Bo chcemy się pochwalić, wzbudzić zazdrość, pokazać lepsze życie, niż to, które naprawdę prowadzimy. Tyle że człowiek jest bardziej skomplikowany niż ta łatwa diagnoza.

Potrzeba bycia widzianym

Potrzebujemy być widziani. Chcemy należeć, być zauważeni, zaakceptowani, czasem podziwiani. Lajk jest drobnym sygnałem: „Jestem tutaj, widzę cię”. Komentarz pod zdjęciem dziecka, wakacyjnego śniadania czy nowej sukienki potwierdza, że nasze życie dociera do innych i nie przechodzimy przez nie całkiem niezauważeni. Sama ulegam tej pokusie.

Publikujemy też po to, by podtrzymywać relacje. Rodzina mieszka daleko, znajomi są zajęci, codzienność stała się rozproszona. Zdjęcie z plaży bywa próbą powiedzenia: „Zobaczcie, co u nas”. Czasem dzielimy się radością. Czasem chcemy ją utrwalić. Czasem potrzebujemy, by ktoś jeszcze potwierdził, że naprawdę jest dobrze. Problem zaczyna się wtedy, gdy własną potrzebę bycia widzianym realizujemy kosztem bezpieczeństwa albo prywatności innych osób.

Drobiazgi układają się w mapę

Jedno zdjęcie zwykle nie zdradza wiele. Kolejne mogą już pokazać, gdzie mieszkamy, do jakiej szkoły chodzi dziecko, kiedy wychodzimy do pracy, gdzie spędzamy urlop i jak wygląda plan naszego dnia. W internecie drobiazgi układają się w mapę.

Jeszcze więcej ostrożności wymaga publikowanie zdjęć dzieci. Dziecko nie jest częścią prywatności rodzica. Ma własną. Zdjęcie z kąpieli, płacz, choroba, trudności szkolne czy zabawna dla dorosłych historia – wszystko to może pozostać w sieci znacznie dłużej niż dzieciństwo. To, co dziś wzbudza czułość, za kilka lat może wywołać wstyd. To, co rodzic uznaje za niewinne, może zostać zapisane, przesłane, przerobione albo wyrwane z kontekstu.

Nie każda chwila potrzebuje publiczności

Nie chodzi o to, by przestać publikować i zacząć podejrzewać każdego obserwatora o złe intencje. Strach nie jest dobrym doradcą. Przydaje się za to chwila namysłu. Czy muszę publikować relację w czasie rzeczywistym? Czy na zdjęciu nie widać lokalizacji, dokumentu, adresu lub nazwy szkoły? Czy moje dziecko za kilka lat będzie chciało, by ten moment nadal był publiczny? Czy opowiadam własną historię, czy może historię kogoś, kto nie potrafi jeszcze świadomie zdecydować o jej ujawnieniu?

Możemy być widziani i jednocześnie zachować granice. Możemy dzielić się radością, nie pokazując wszystkiego. Możemy być dumni z dzieci, nie budując im cyfrowej biografii, której same nie wybrały. Nie każda piękna chwila potrzebuje publiczności. Niektóre stają się bardziej nasze właśnie dlatego, że nikt poza nami ich nie oglądał.