Zamknij
REKLAMA

Jak zbudowany jest układ hormonalny?

10.01, 22.09.2022 Materiał partnera

Układ hormonalny to niezwykle skomplikowany system, na który składa się wiele struktur produkujących szereg hormonów determinujących funkcjonowanie organizmu. Sprawdź, jak zbudowany jest układ hormonalny i za co odpowiadają poszczególne jego elementy.

Podwzgórze

Podwzgórze to część międzymózgowia. Tworzące ją komórki nerwowe, czyli neurony, wydzielają neurohormony, których zadaniem jest regulacja funkcjonowania przysadki mózgowej. Podwzgórze jest miejscem powstania wielu hormonów, w tym m.in. wazopresyny i oksytocyny. Pierwsza nasila resorpcję wody w kanalikach nerkowych, a tym samym powoduje zagęszczenie moczu. Oksytocyna odpowiada z kolei za wydzielanie mleka, obkurczanie macicy i zmniejszenie krwawienia po wydaleniu łożyska przez rodzące kobiety.

Przysadka mózgowa

Przysadka mózgowa to kolejny element układu hormonalnego zlokalizowany w czaszce. Hormonami tu wydzielanymi są m.in.:

  • somatotropina – pobudza wzrost organizmu i kości długich, ukierunkowuje metabolizm, nasila rozkład tłuszczów zapasowych czy poziomu glukozy we krwi; 
  • tyreotropina – pobudza wydzielanie hormonów tarczycy;
  • gonadotropiny – nasilają rozwój i funkcjonowanie gonad. Wśród tych hormonów wymienia się folitropinę, która u mężczyzn pobudza spermatogenezę, a u kobiet wzrost i dojrzewanie pęcherzyka jajnikowego, oraz lutropinę, nasilającą wydzielanie testosteronu i jajeczkowanie.

Szyszynka

Melatonina to hormon syntetyzowany w szyszynce, zwyczajowo nazywany hormonem nocy lub snu. Jego głównym zadaniem jest regulowanie dobowego zegara biologicznego, czyli pracy ośrodków snu i czuwania. Związek ten wykazuje również działanie przeciwutleniające, podnosi odporność organizmu i wpływa na dojrzewanie płciowe.

Tarczyca

Tarczyca to gruczoł położony w szyi, który odpowiada za produkcję kalcytoniny, trójjodotyroniny (T3), tyroksyny (T4). Pierwszy hormon podnosi uwapnienie kości, a to za sprawą przesuwania wapnia z krwi do tkanki kostnej. Dwa kolejne związki pobudzają syntezę białek, podstawową przemianę materii oraz obniżają poziom cholesterolu we krwi. Objawy sugerujące chorą tarczycę to jeden z głównych momentów, kiedy zrobić badania hormonalne

Przytarczyce

Gruczoły przytarczyczne leżą na rogach tarczycy. Struktury te biorą udział w regulowaniu gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu. Wydzielają parathormon, który powoduje uwalnianie jonów wapnia z kości do krwi, gdy ich stężenie we krwi jest zbyt niskie. Drugim wydzielanym przez przytarczyce hormonem jest kalcytonina, która wykazuje działanie antagonistycznie (przeciwne) względem parathormonu. Oznacza to, że kiedy poziom wapnia jest za wysoki, związek ten hamuje jego uwalnianie z kości.

Grasica

Grasica to gruczoł położony w klatce piersiowej. Odpowiada za produkcję wielu hormonów, w tym m.in.:

  • tymopoetyny – obniża przekazywanie impulsów między komórkami nerwowymi i mięśniami, w ten sposób kontroluje skurcz mięśni,
  • tymozyny – determinuje proces różnicowania i dojrzewania komórek układu odpornościowego, jakimi są limfocyty T,
  • i innych, np. grasiczego czynnika humoralnego (THF), tymuliny. 

Trzustka

Trzustka to gruczoł odpowiedzialny przede wszystkim za kontrolowanie poziomu węglowodanów w organizmie. Wytwarzany przez niego glukagon podnosi stężenie glukozy we krwi, a insulina je obniża.

Nadnercza

Z nadnerczami kojarzone są takie hormony, jak:

  • noradrenalina – utrzymuje wysoki poziom ciśnienia tętniczego krwi,
  • adrenalina – m.in. przyspiesza rozkład tłuszczów, zwiększa częstość skurczów serca, poprawia przytomność umysłu, rozszerza oskrzela i zwiększa tempo oddechu,
  • glikokortykoidy – hamują syntezę białek, podnoszą poziom cukru we krwi,
  • mineralokortykoidy – nasilają resorpcję sodu z moczu, 
  • androgeny – nasilają syntezę białek, wpływają na powstanie drugorzędowych męskich cech płciowych.

Jądra/jajniki 

Testosteron to typowo męski hormon, który reguluje popęd płciowy i dojrzewanie męskich komórek rozrodczych. Z kolei w jajnikach powstają estrogeny (również wpływają na popęd płciowy, miesiączkę i rozwój cech płciowych), progesteron (przygotowuje organizm do ciąży i kontroluje jej przebieg), relaksyna (rozluźnia spojenie łonowe podczas rodzenia).

(Materiał partnera)
facebookFacebook
twitterTwitter
wykopWykop
REKLAMA
0%