pixabay
Gleba pozostawiona bez okrywy po zbiorach stopniowo traci wilgoć, jest narażona na erozję, a niewykorzystane składniki pokarmowe mogą przemieszczać się do jej głębszych warstw. Zamiast pozostawiać puste grządki lub pole aż do następnego sezonu, warto obsiać je rośliną poplonową. Dobrze dobrany poplon chroni powierzchnię ziemi, ogranicza rozwój chwastów i dostarcza materii organicznej, z której z czasem powstają związki próchniczne.
Rzodkiew oleista (Raphanus sativus var. oleiformis) należy do rodziny kapustowatych. Rośnie szybko, tworząc obfitą masę liści oraz mocny, głęboko sięgający korzeń palowy. Dzięki temu dobrze wykorzystuje składniki pokarmowe pozostałe w podłożu po zbiorze rośliny głównej. Zatrzymuje je w swojej biomasie, ograniczając ryzyko ich wymywania, a po rozłożeniu oddaje część z nich kolejnym uprawom.
Rozbudowany system korzeniowy przerasta głębsze warstwy ziemi i pomaga rozluźniać podłoże. Jest to szczególnie korzystne na stanowiskach zbitych, zaskorupiających się i słabo przepuszczalnych. Korzenie tworzą naturalne kanaliki, przez które łatwiej przenikają woda i powietrze. Szczegółowe informacje o wymaganiach tej rośliny przedstawia poradnik https://www.ogarnijogrod.pl/rzodkiew-oleista-uprawa-i-zastosowanie/.
Największą wartością rzodkwi oleistej jest ilość wytwarzanej biomasy. Po skoszeniu oraz wymieszaniu z wierzchnią warstwą podłoża zielone części roślin ulegają rozkładowi i stają się pożywieniem dla organizmów glebowych. Zwiększenie ilości materii organicznej sprzyja aktywności mikroorganizmów, poprawia strukturę gruzełkowatą ziemi i jej zdolność do zatrzymywania wody.
Rzodkiew oleista nie wiąże azotu atmosferycznego, ponieważ nie jest rośliną bobowatą. Potrafi jednak przechwytywać azot mineralny znajdujący się już w glebie i przechowywać go w swoich tkankach. Dzięki temu składnik ten nie jest tak łatwo tracony jesienią i zimą. Po rozłożeniu resztek roślinnych może ponownie zostać wykorzystany przez kolejne rośliny.
Niektóre odmiany rzodkwi oleistej są wykorzystywane również do ograniczania liczebności wybranych nicieni glebowych. Trzeba jednak podkreślić, że działanie to zależy od konkretnej odmiany, dlatego przy takim celu należy wybierać materiał siewny o potwierdzonych właściwościach antymątwikowych.
Rzodkiew oleistą można wysiewać jako międzyplon ścierniskowy po zbiorze zbóż, ziemniaków lub wczesnych warzyw. Najczęściej robi się to od drugiej połowy lipca do końca sierpnia, choć dokładny termin zależy od przebiegu pogody i planowanego sposobu wykorzystania roślin. Wcześniejszy siew daje jej więcej czasu na wytworzenie silnych korzeni oraz dużej ilości zielonej masy.
Nasiona wysiewa się do odchwaszczonej, płytko spulchnionej i wyrównanej ziemi. Podłoże powinno być dostatecznie wilgotne, ponieważ szybkie i równomierne wschody decydują o zdolności poplonu do zagłuszania chwastów. Rzodkiew nie wymaga szczególnie żyznego stanowiska, ale słabiej rozwija się na glebie bardzo kwaśnej, podmokłej lub nadmiernie przesuszonej.
Nie warto opóźniać siewu, gdyż jesienią coraz krótsze dni i niższa temperatura ograniczają tempo wzrostu. Słabo rozwinięta roślina wytworzy mniej biomasy, a tym samym jej wpływ na właściwości podłoża będzie znacznie mniejszy.
Rzodkiew oleistą należy skosić lub rozdrobnić najpóźniej przed wytworzeniem dojrzałych nasion, aby nie dopuścić do jej niekontrolowanego rozsiewania. Zieloną masę można płytko wymieszać z podłożem albo pozostawić na powierzchni w formie ochronnego mulczu. Nie powinno się umieszczać świeżych resztek zbyt głęboko, ponieważ bez dostępu powietrza będą rozkładały się wolniej.
Między rozdrobnieniem poplonu a siewem lub sadzeniem następnej rośliny warto zachować kilkutygodniową przerwę. Pozwoli to rozpocząć proces rozkładu biomasy. Rzodkwi oleistej nie należy również wysiewać zbyt często przed warzywami kapustnymi, takimi jak kapusta, kalafior, brokuł czy rzodkiewka. Gatunki te należą do tej samej rodziny, dlatego mogą być atakowane przez podobne choroby i szkodniki.
Uprawa rzodkwi oleistej nie zastąpi wszystkich zabiegów poprawiających żyzność ziemi, ale może być ich bardzo wartościowym uzupełnieniem. Roślina osłania glebę, ogranicza rozwój chwastów, przechwytuje dostępne składniki i dostarcza dużej ilości materii organicznej. Jej korzenie pomagają poprawić strukturę podłoża, a pozostawione resztki wspierają życie biologiczne gleby.
Najlepsze rezultaty przynosi regularne stosowanie poplonów połączone z prawidłowym płodozmianem, nawożeniem organicznym i ochroną podłoża przed przesuszeniem. Rzodkiew oleista pozwala wykorzystać okres po zbiorach tak, aby ziemia nie pozostawała bezczynna i była lepiej przygotowana do następnego sezonu.
