Z kanapy każdy jest ekspertem. Dlaczego uciekamy ze stadionu, kiedy drużyna najbardziej potrzebuje wsparcia?

Nie jestem zagorzałą kibicką, nie znam na pamięć ligowych tabel ani nie analizuję po nocach zawiłości taktycznych. Cała ta refleksja dopadła mnie zupełnie przypadkowo, podczas zwykłej rozmowy przy rodzinnym stole, kiedy temat zszedł na reprezentację i po raz kolejny uderzyło mnie, jak błyskawicznie każdy staje się ekspertem z poziomu miękkiej kanapy. Z jaką bezwzględnością potrafimy oceniać ludzi, którzy całe życie podporządkowali wyczynowemu sportowi, jak łatwo przychodzi nam wydawanie wyroków i odbieranie im prawa do słabszego dnia.

Widać to na korcie tenisowym, gdzie samotność zawodnika bywa wręcz namacalna. Doświadczała tego przez lata Agnieszka Radwańska, a dziś obserwujemy ten sam mechanizm przy okazji zadyszki Igi Świątek, gdy dwa przegrane sety wywołują w sieci lawinę protekcjonalnych uwag i natychmiastowe podważanie całego dorobku. Identyczny schemat dotyka skoczków narciarskich: gdy Kamil Stoch sięgał po złoto, stawiano go za wzór charakteru, by przy naturalnym zjeździe formy czy kłopotach sprzętowych czytać komentarze bezlitośnie odsyłające go na emeryturę. W takich dyskusjach rzadko pojawia się próba zrozumienia fizycznego zmęczenia czy potężnej presji psychicznej, ustępując miejsca tanim zarzutom o braku ambicji.

Słuchając tych kanapowych diagnoz, pomyślałam o naszym mieleckim podwórku i o tym, jak obecnie radzi sobie Stal. Kiedy przychodzą porażki, a zespół wpada w dołek, w sieci wylewa się fala bezwzględnej krytyki, podszytej złośliwością i demonstracyjnym zniecierpliwieniem. Na trybunach przy Solskiego 1 zostają puste krzesełka, jakby kilkaset kilometrów walki na murawie miało znaczenie wyłącznie wtedy, gdy kończy się efektownym zwycięstwem.

Tymczasem obecność ludzi na trybunach to realna siła napędowa, która bezpośrednio przekłada się na wynik, co dobitnie pokazał czas pandemii, gdy mecze bez publiczności obnażyły, jak bardzo zawodnikom brakuje zewnętrznego bodźca. Doping niesie w sobie potężny ładunek energii: potrafi wymusić dodatkowy wysiłek, odwrócić losy spotkania w krytycznym momencie i dać impuls do walki wtedy, gdy ciało odmawia posłuszeństwa. Zorganizowany głos z sektorów wyrywa z marazmu znacznie skuteczniej niż jakiekolwiek krzyki szkoleniowca z linii bocznej.

Czym właściwie jest relacja z klubem, jeśli nie wsparciem i dopingiem na dobre i na złe? Jak zawodnik ma wyjść na boisko z wiarą w wygraną, przełamać kryzys i wybiegać ten decydujący mecz, skoro czuje, że wokół nikt mu dobrze nie życzy, a każde potknięcie spotka się z szyderstwem zamiast wyciągniętej ręki? Może właśnie w tym tkwi cała tajemnica, że najgłośniejszy krzyk z kanapy nie zmieni niczego, podczas gdy zwykła obecność na trybunie, nawet przy fatalnym wyniku i zacinającym deszczu, daje komuś na murawie powód, by spróbować jeszcze raz.