Higiena rąk a biegunka: prosty nawyk, który ratuje Twoje jelita

Mycie rąk wydaje się oczywistą, wręcz banalną zasadą higieny. A jednak to właśnie zaniedbanie tego prostego nawyku powoduje często, że do naszych jelit trafiają chorobotwórcze drobnoustroje. Dotykanie klamek, poręczy, ekranów dotykowych i jedzenie posiłków „w biegu”, bez odpowiedniej higieny rąk może szybko skończyć się biegunką.

Jak bakterie i wirusy z rąk trafiają do jelit?

Droga jest prosta: ręce – jedzenie – jelita. Dotykasz poręczy w autobusie, klamki w toalecie publicznej, bankomatu albo surowego mięsa w kuchni. Na skórze zostają bakterie i wirusy, które później przenosisz na kanapkę, owoce czy szklankę, jeśli przed posiłkiem nie umyjesz dokładnie rąk. Chwila nieuwagi i groźne mikroorganizmy mogą trafić do układu pokarmowego.

Najczęstsze źródła zakażeń to: toalety publiczne, komunikacja miejska oraz kuchnia – zwłaszcza wtedy, gdy surowe mięso, warzywa, deski do krojenia i sztućce nie są dokładnie myte. Brudnymi rękami łatwo przenosi się m.in. rotawirusy, norowirusy czy bakterie takie jak Salmonella i Campylobacter. To one często odpowiadają za ostre biegunki, wymioty i gorączkę.

Wiele osób zastanawia się,jak wyleczyć biegunkę, która zaczęła się nagle. Zadbaj przede wszystkim o nawodnienie, a w przyszłości ogranicz ryzyko zakażenia, dbając o codzienną higienę rąk w myśl zasady „lepiej zapobiegać niż leczyć”.

Technika mycia rąk – jak skutecznie dbać o higienę?

Skuteczne mycie rąk nie jest bardzo skomplikowane. Organizacja WHO opracowała proste zasady: namocz ręce, użyj mydła, dokładnie pocieraj wnętrza dłoni, wierzchy, przestrzenie między palcami oraz kciuki. Potem spłucz pod ciepłą wodą i osusz ręcznikiem. Proces ten jest skuteczny, jeśli trwa przez około 30 sekund.

Ręce należy myć obowiązkowo po wyjściu z toalety, po każdym powrocie do domu, po kontakcie ze zwierzętami, przed posiłkiem, przed przygotowywaniem jedzenia oraz po kontakcie z surowym mięsem. Jeśli nie masz dostępu do wody i mydła, użyj środka dezynfekującego do rąk na bazie alkoholu. Sprawdza się w podróży, ale nie zastąpi mycia rąk, gdy dłonie są wyraźnie zabrudzone.

Higiena w podróży i poza domem

W podróży częste mycie rąk nie zawsze jest możliwe, dlatego warto mieć ze sobą żel antybakteryjny i wilgotne chusteczki. Używaj ich zawsze po skorzystaniu z toalety, po dotykaniu poręczy i przed jedzeniem. Jeśli kupujesz jedzenie na mieście, zwróć uwagę na to, czy sprzedawca utrzymuje czystość, a potrawy są świeże i dobrze przechowywane. Jeśli masz jakieś wątpliwości, lepiej zrezygnuj z posiłku w tym miejscu.

Gdy nie masz dostępu do czystej wody, unikaj obierania owoców brudnymi rękami, nie jedz lodów z niepewnego źródła i zadbaj o to, by jedzenie nie leżało długo w cieple. W upale bakterie namnażają się błyskawicznie. Podczas podróży zadbaj o prawidłowe przechowywanie żywności – najlepiej w lodówce turystycznej lub torbie termicznej, szczególnie jeśli to nabiał, mięso, ale też sałatki.

Co robić, jeśli mimo higieny rąk pojawi się biegunka?

Gdy dopadnie Cię biegunka, najważniejsze jest nawodnienie. Pij dużo wody i sięgaj po elektrolity. Jedz posiłki nieobciążające układu pokarmowego, takie jak ryż, banany, gotowane warzywa czy jasne pieczywo.

W łagodzeniu objawów biegunki pomocne są preparaty zawierające substancje adsorpcyjne, na przykład diosmektyt. Wiąże on w jelicie wirusy, bakterie i toksyny, co wspomaga mechaniczne usuwanie czynników wywołujących infekcję i sprzyja łagodzeniu objawów.

Zgłoś się do lekarza, jeśli biegunce towarzyszy wysoka gorączka, krew w stolcu, silny ból brzucha, objawy odwodnienia albo jeśli dolegliwości nie mijają w ciągu kilku dni. U dzieci, osób starszych i przewlekle chorych należy reagować jeszcze szybciej – ich organizmy tracą wodę znacznie szybciej niż organizmy dorosłych w pełni zdrowych.

Higiena rąk to prosty nawyk, który realnie chroni przed biegunką. Myj dłonie częściej, niż myślisz, że trzeba – jelita Ci za to podziękują.

*To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

SMECTA, Diosmectite, 1 saszetka zawiera 3 g diosmektytuw postaci glinokrzemianu. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: glukoza, sacharoza. 1 saszetka zawiera 0,679 g glukozy i 0,27 g sacharozy. Postać farmaceutyczna: proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Wskazania do stosowania: leczenie ostrej biegunki u dzieci w wieku powyżej 2 lat w połączeniu ze stosowaniem doustnego płynu nawadniającego oraz ostrej biegunki u dorosłych, leczenie objawowe przewlekłej biegunki czynnościowej u dorosłych. Przeciwwskazania:Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą (glukoza jednowodna, sacharynian sodu, aromat pomarańczowy, aromat waniliowy). Podmiot odpowiedzialny: MAYOLY PHARMA FRANCE, 3 Place Renault, 92500 Rueil-Malmaison, Francja, Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydanego przez MZ: R/0538 Data ostatniej aktualizacji: maj 2025 r.

Artykuł nie zastępuje konsultacji lekarskiej, jeśli występują u Ciebie objawy, konieczna jest konsultacja z lekarzem, aby ustalić przyczynę i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Artykuł zweryfikowany merytorycznie przez: lek. Michała Dąbrowskiego