13 września 1939 roku w Mielcu. Dzień, w którym spłonęła synagoga z wiernymi
13 września 1939 roku zapisał się w kronikach Mielca jako jeden z najmroczniejszych dni w dziejach miasta. W przeddzień żydowskiego Nowego Roku, Rosz ha-Szana, kiedy mieszkańcy wyznania mojżeszowego przygotowywali się do modlitwy i rodzinnych świąt, do miasta wkroczyły oddziały niemieckie. Zaledwie kilka godzin po zajęciu Mielca żołnierze Wehrmachtu przystąpili do bezwzględnej, zaplanowanej zbrodni, która stała się preludium do całkowitej zagłady mieleckiej społeczności żydowskiej.
Niemcy otoczyli kwartał miejskiej starówki, gdzie mieściła się okazała, murowana synagoga, mykwa oraz rzeźnia rytualna. Żydów zgromadzonych na modlitwie, w łaźni oraz w kolejce do uboju drobiu stłoczono w budynkach, po czym zaryglowano drzwi i okna. Obiekty oblano benzyną i podpalono. Do uwięzionych ludzi, którzy próbowali wydostać się z płonących pułapek, hitlerowcy otworzyli ogień. Szacunki dotyczące liczby ofiar zależą od źródeł: ówczesny burmistrz Mielca, Apolinary Frank, który uczestniczył w pochówku na cmentarzu żydowskim, wspominał o 27 spalonych ciałach, podczas gdy inne relacje, uwzględniające także ofiary z sąsiednich jatek oraz osoby zastrzelone na ulicy, mówią o kilkudziesięciu zabitych.Tego samego dnia Niemcy rozstrzelali również ponad dwudziestu uchodźców z okolicznych miejscowości na terenie lotniska na Berdechowie.
Wydarzenia z 13 września stanowiły zaledwie początek dramatu ponad 5-tysięcznej społeczności żydowskiej Mielca, którą w marcu 1942 roku wywieziono i wymordowano w obozach zagłady, czyniąc z Mielca pierwsze miasto w Generalnym Gubernatorstwie ogłoszone przez okupanta jako całkowicie wolne od Żydów (Judenfrei). Dziś o ofiarach tamtego bestialstwa przypomina pamiątkowy obelisk oraz tablica z fragmentem relacji świadka stojące na skwerze przy ulicy Lelewela, w miejscu, gdzie przed wojną stała mielecka synagoga.
0
0
0
0
0
0
![Mielec pamięta o Niezłomnym. Oznaczenie mogiły śp. kpt. Jerzego Dębickiego [WIDEO]](https://hej.mielec.pl/pl/s.393x194/2026/0303/n/debickiweteranmar26lr-93-z-93-l.jpg)
![Dobrynin pamięta o swoim bohaterze [WIDEO, FOTO]](https://hej.mielec.pl/pl/s.393x194/2025/1126/n/rusinspdobryninlistopad2025lr-51-z-54-l.jpg)
![O kulisach historycznego odkrycia szczątków rakiety V2 [WIDEO, FOTO]](https://hej.mielec.pl/pl/s.393x194/2025/1123/n/bliznav2listopad2025lr-2-z-25-l.jpg)
Zespół dziennikarzy portalu hej.mielec.pl
Zobacz profil autora →